Cảm xúc nghe tin viện nghiên cứu Hán Nôm sắp được giải tỏa để xây mới

 

Viện nghiên cứu hán nôm  sắp sửa đập đi xây mới ! Một công trình mang dấu ấn thế kỷ . Một kiến trúc cũ của thời xã hội chủ nghĩa Xây theo lối lục giác hay bát rác gì đó tôi không rõ . Tầng 1 có 1 sảnh lớn Bao bọc xung quanh bởi các phòng. Lối cầu thang chính lên tầng 2 cũng bao quanh bởi các phòng và có cửa giếng trời thông thẳng ở giữa , được lợp kính nhựa để thông sáng. Lối cầu thang phụ đi vào ngách , ra cổng hậu . Đồng thời lại là cầu thang đi lên phòng “bí mật “. Nơi tàng trữ hàng nghìn pho sách cổ  được kế thừa từ thời Pháp . Sân sau là tòa nhà 3 tầng mới xây làm phòng đọc sách, phòng thông tin tư liệu Và tu bổ văn bản cổ .  

trước kia người Pháp cho xây dựng Viện viễn đông Bác cổ , với kho tư liệu ở trụ sở chính phố lý Thường kiệt.  Phải nói rằng dưới thời kỳ thực dân Pháp cai trị Đông Dương. Thì thư viện quốc gia ở số 1 phố Tràng Thi, và thư viện viễn đông bắc cổ ở 24-26 phố lý Thường kiệt hiện nay là 2 kho tàng văn hiến khổng lồ của cả Đông Dương sách gì cũng có .  Dân tộc gô-loa thực sự là 1 dân tộc thượng đẳng khi cai trị đất nước chúng ta họ đã bỏ công ra sưu tầm văn hiến của đất nước chúng ta . Họ sưu tầm sách vở cũ, mua các bản Rập các Văn bia ở các nơi di tích. Họ trả tiền với những bàn tập có niên đại cao. Mua những sách quý hiếm. Thuê người chép lại  những sách không mua được. … khi người Pháp rút đi năm 1954 , thư viện của Viện Viện đông bắc cổ được Chính quyền mới cho hình thành  và đổi tên thư viện này thành viện thông tin khoa học trung ương. Trong đó các thể loại sách vở lại được chia ra là thư viện Viện thông tin khoa khoa học xã hội - nhần van ; và thư viện viện thông tin khoa học tuw nhiên-công nghệ(?) - (không biết có chính xác không vì ngay bên cạnh đó là trụ sở của bộ khoa học công nghệ ). Dưới ánh sáng của chủ nghĩa xã hội khoa học. Các tri thức lúc bấy giờ đã đặt ra 1 định danh mới cho nền tảng văn hiến cũ của nước nhà - mà trước kia người ta gọi là “nho học” thì bây giờ đó là thuật ngữ “hán nôM” - có người sau này gọi nó là “cuốc học “. Và nhu cầu sưu tập những sách Hán Nôm những tư liệu Hán Nôm trong dân ngày càng mạnh mẽ.  Các trí thức khoa học xã hội nhaan vawn lúc bấy giờ họ còn có tư duy  về Văn hiến văn hóa dân tộc. Nên dù đói khổ khó khăn họ cũng  đóng góp tiếng nói để hình thành ban nghiên cứu Hán Nôm . Và dần dần nâng cấp lên thành viện nghiên cứu Hán Nôm.  

Lấy cơ sở để hình thành viện này, người ta đã chia kho sách ra thành kho sách Hán Nôm , giao cho Viện này quản lý và khai thác.  viện này tồn tại và phát triển trên 50 năm. Lúc đầu là những trí thức cũ còn sót lại. Sau đó là những trí thức đi học Trung Văn về góp phần xây dựng đơn vị.  Và bởi môn Hán Nôm được thành lập ở trường đại học tổng hợp Hà Nội,  Chủ yếu là sinh viên từ khoa văn học và ngôn ngữ , được tách ra chuyên biệt thành ngành Hán Nôm.  Thời kỳ khó khăn trôi qua. Nhu cầu sưu tầm những văn khắc Hán Nôm ở khắp nơi trên đất nước. Đã thúc đẩy viện này xây dựng 1 dự án lớn có giá trị rất cao. Đó là dự án sưu tầm văn khắc ở khắp mọi miền đất nước.  Với số vốn đầu tư rất lớn vào thời điểm đó.  Các cán bộ chia nhau mỗi năm đi xuống địa phương 1 đợt để sưu tầm.  Dần dần trong quá trình hội nhập quốc tế.  Vai trò của ngành Hán Nôm và vị trí của nó trong nghiên cứu Việt Nam học cũng như lịch sử ngoon ngu văn học Việt Nam là rất quan trọng.  Những nhà nghiên cứu ở hải ngoại đã bắt đầu chú ý đến ngành Hán Nôm. Các cán bộ các nhà nghiên cứu trong nước cũng bắt đầu mở mang với những công cuộc nghiên cứu hợp tác với quốc tế. 

Năm 2024, dưới sự chỉ đạo của bộ chính trị- trung ương Đảng , là tinh gọn biên chế sát nhập các đơn vị vào với nhau để giảm tải cho ngân sách nhà nước, tái cơ cấu hành chính . Viện nghiên cứu hán nôm  suýt nữa bị đổi tên và sát nhập trở về với Viện thông tin khoa học xã hội.  Nhưng may thay , số trời không tuyệt diệt tư văn của nước Việt nên việc sát nhập không được hoan nghênh . Và đơn vị chủ quản là viện hàn lâm khoa khoa học xã hội đã thôi ý định sáp nhập này . hôm nay tôi được tin ngôi nhà cũ này sẽ bị phá dỡ hoàn toàn. Hoài niệm về 1 thời tôi đã sống và làm việc ở đây. Mượn lại ảnh của người khác đăng lên để đánh dấu Thời son trẻ của mình .